Chcesz zaprosić swoją społeczność na kawę, ale nie wiesz, co na to skarbówka? Bez obaw. W tym krótkim poradniku dowiesz się wszystkiego, co musisz wiedzieć o podatku od darowizn i o tym, jak rozliczać kawy, które otrzymujesz od swojej społeczności.
Tekst powstał we współpracy z Anną Rudkowską, współzałożycielką e-tworca.pl, platformy biznesowo-księgowej dla twórców internetowych.
Wsparcie od fanów to darowizna
Wirtualna kawa, którą Twoi fani stawiają Ci za pośrednictwem buycoffee.to, z formalnego punktu widzenia jest traktowana jak darowizna. To dobrowolna wpłata na rzecz innej osoby lub organizacji, bez oczekiwania czegokolwiek w zamian. W zdecydowanej większości przypadków twórcy działają jako osoby fizyczne albo osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. To pozwala rozliczać takie wpłaty na zasadach dotyczących darowizn. Twórcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą rozliczają darowizny tak samo jak osoby fizyczne, tak jak opisano w tym artykule.
Darowizny podlegają opodatkowaniu, ale warto wiedzieć, że zasady są bardzo korzystne. Nie każdą darowiznę trzeba od razu zgłaszać do urzędu skarbowego i opłacać od niej podatek, dzięki kwocie wolnej od podatku. Oznacza to, że formalności i podatek pojawiają się dopiero wtedy, gdy łączne darowizny od jednego darczyńcy, liczone w bieżącym roku oraz w pięciu poprzednich latach kalendarzowych, przekroczą kwotę wolną. Kwota wolna obowiązuje osobno dla każdego wspierającego.
Kwota wolna od podatku od spadków i darowizn
Wysokość kwoty wolnej zależy od stopnia pokrewieństwa między obdarowanym, czyli twórcą, a darczyńcą, czyli wspierającym. Wyróżnia się trzy grupy podatkowe:
Grupa I obejmuje najbliższą rodzinę, na przykład małżonków, dzieci, rodziców, rodzeństwo, dziadków. Kwota wolna wynosi 36 120 zł.
Grupa II obejmuje dalszą rodzinę, na przykład wujków, ciotki i kuzynostwo. Kwota wolna wynosi 27 090 zł.
Grupa III obejmuje najdalszą rodzinę oraz wszystkie pozostałe, niespokrewnione osoby. Kwota wolna wynosi 5 733 zł.
Model jednorazowych darowizn na buycoffee.to, gdzie wpłaty zwykle nie są cykliczne i najczęściej wynoszą kilkadziesiąt albo kilkaset złotych, sprawia, że przekroczenie limitu przez któregokolwiek wspierającego jest mało prawdopodobne. W praktyce najczęściej w ogóle nie będzie Cię dotyczyć obowiązek zgłoszenia darowizny ani zapłaty podatku.
Mimo to warto monitorować wpłaty, szczególnie jeśli masz bardzo lojalnych i hojnych fanów, którzy często stawiają Ci kawę.
Jak monitorować limit darowizn. Praktyczne wskazówki
Kluczowe jest to, jak liczyć okres. W wielu materiałach pojawia się „pięć lat”, ale w praktyce trzeba analizować bieżący rok oraz pięć poprzednich lat kalendarzowych. To oznacza, że jeśli ktoś postawi Ci kawę 12 grudnia 2023 roku, musisz sprawdzić okres od 1 stycznia 2018 roku i zsumować wpłaty tej osoby, aby ocenić, czy nie przekroczono kwoty wolnej. Z początkiem kolejnego roku okienko się przesuwa. W 2024 roku bierzesz pod uwagę okres od 1 stycznia 2019 roku.
Pamiętaj też, że sumując darowizny od jednej osoby, liczy się pełna kwota wpłaty, a nie to, ile realnie wypłacisz. Nie odejmuj prowizji platformy ani opłat transakcyjnych. Zawsze liczy się kwota przekazana przez darczyńcę.
Dobrym rozwiązaniem jest prowadzenie pliku w Excelu, w którym regularnie zapisujesz wpłaty od wspierających. Notuj daty, kwoty, dane darczyńców i sumuj wpłaty od każdej osoby. Możesz skorzystać z listy wspierających na swoim koncie buycoffee.to, w zakładce Statystyki. Dzięki temu będziesz mieć pewność, czy wszyscy mieszczą się w limicie, udokumentujesz wpłaty na wypadek kontroli i łatwiej przeanalizujesz, ile pieniędzy wpływa co miesiąc.
Jak zgłosić darowiznę
Jeśli okaże się, że ktoś przekroczył kwotę wolną, musisz zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego. Masz na to miesiąc od dnia otrzymania wpłaty, która spowodowała przekroczenie limitu. Moment otrzymania darowizny to chwila, gdy pieniądze wpływają na Twoje konto buycoffee.to, a nie dzień wypłaty środków.
Darowiznę zgłaszasz do swojego urzędu skarbowego. Robi się to na formularzu SD-3, służącym do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych od osób z III grupy podatkowej. Możesz to zrobić:
elektronicznie w aplikacji e-Deklaracje,
papierowo w urzędzie skarbowym właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania,
pocztą, wysyłając wypełniony druk.
Przygotuj też dodatkowe dokumenty:
historię wpłat z buycoffee.to oraz ewentualne potwierdzenia przelewów lub zestawienia z innych platform,
zestawienie, na przykład w Excelu, pokazujące, że dana osoba przekroczyła kwotę wolną i kiedy to nastąpiło.
Potwierdzenia i zestawienie możesz dołączyć od razu albo dostarczyć później na wezwanie urzędu. Najlepiej skontaktować się z działem obsługującym darowizny w Twoim urzędzie i ustalić, jaka kolejność jest preferowana. Numer telefonu znajdziesz na stronie urzędu w zakładce Telefony.
Po zgłoszeniu darowizny trzeba poczekać na decyzję urzędu określającą wysokość podatku. Po jej otrzymaniu masz 14 dni na wpłatę na konto właściwego urzędu skarbowego. Podatek możesz opłacić także przez portal e-Urząd Skarbowy.
Podatek od darowizn
Wysokość podatku zależy od grupy podatkowej darczyńcy oraz od progu, w którym mieści się zgłaszana darowizna.
Możesz oszacować podatek, korzystając z kalkulatorów podatku od spadków i darowizn dostępnych w internecie. Sprawdź, czy są aktualne. Obecne przepisy dotyczące kwoty wolnej obowiązują od 1 lipca 2023 roku. W kalkulatorze podajesz łączną wartość darowizny i wybierasz właściwą grupę podatkową.
Darowizny a inne sposoby monetyzacji
W porównaniu z innymi sposobami zarabiania w sieci darowizny są bardzo korzystne, zarówno finansowo, jak i praktycznie. Przy sprzedaży własnych produktów, reklamach czy współpracach sponsorsko-marketingowych rozliczeniu podlega każda transakcja. W przypadku darowizn obowiązki pojawiają się dopiero po przekroczeniu kwoty wolnej.
Podziękowania za wpłatę. Darowizna vs sprzedaż
Gdy dostajesz prezent, wypada podziękować. buycoffee.to umożliwia wysyłanie spersonalizowanych maili z podziękowaniem. Wielu twórców idzie dalej i oferuje dodatkowe formy podziękowania, na przykład dostęp do zamkniętej grupy lub newslettera dla wspierających, e-booki, filmy niedostępne nigdzie indziej czy inne benefity. Warto jednak dobrze przemyśleć formę „odwdzięczania się”, bo może to wpływać na podatki.
Darowizna z definicji powinna być niewzajemna. Jeśli w zamian za wpłatę oferujesz konkretny produkt albo usługę, pojawia się wzajemność i sytuacja zaczyna przypominać sprzedaż. A sprzedaż rozlicza się inaczej. Darowizny możesz rozliczać jako osoba prywatna. Regularną sprzedaż rozlicza się w ramach działalności gospodarczej lub ewentualnie działalności nierejestrowanej. Wtedy opodatkowaniu podlega każda transakcja, a nie dopiero te ponad limit.
Pamiętaj o tym, gdy zapraszasz odbiorców na kawę. Mów o wspieraniu Twojej twórczości, dorzuceniu się do realizacji kolejnego odcinka albo o drobnym geście wdzięczności, jeśli tekst kogoś poruszył. Unikaj szczegółowego opisywania, co ktoś dostanie w zamian za wpłatę. Jeśli chcesz się odwdzięczyć, na przykład małym e-bookiem, nie opisuj dokładnie jego zawartości ani parametrów. Zamiast tego możesz napisać bardziej ogólnie, że osoba, która postawi Ci kawę za więcej niż 50 zł, otrzyma upominek. Lepiej miło zaskoczyć wspierających niż narazić się skarbówce.
Podsumowanie. Najczęstsze błędy w rozliczaniu darowizn
Dokumentowanie i rozliczanie darowizn nie jest trudne. Największym błędem twórców jest to, że w ogóle o rozliczeniach nie myślą i nie monitorują, czy wpłat od któregoś wspierającego nie trzeba zgłosić. Jeśli Ty to robisz, jesteś już w połowie drogi.
Reszta jest prosta, jeśli pamiętasz o kilku zasadach:
Zbieraj potrzebne dane. Do rozliczeń potrzebujesz minimum imienia i nazwiska darczyńcy oraz adresu e-mail.
Bierz pod uwagę pełną kwotę wpłaty. Nie odliczaj prowizji ani opłat.
Jeśli korzystasz z kilku platform, sprawdzaj, czy darczyńcy nie wspierają Cię różnymi drogami. Trzeba zsumować wszystkie ich wpłaty.
Uważaj na różnicę między darowizną a sprzedażą. Podziękowania lepiej, żeby były symboliczne.
Analizuj poprawny okres. Sprawdzaj bieżący rok oraz pięć poprzednich lat kalendarzowych.
Chcesz zgłębić temat? Zajrzyj do przepisów dotyczących darowizn:
Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca 2023 r. w sprawie ustalenia kwot zwolnionych od podatku oraz skal podatkowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1226).
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie zeznania podatkowego składanego przez podatników podatku od spadków i darowizn.
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie właściwości organów podatkowych.
Porady z tego artykułu dotyczą rozliczania darowizn przez osoby fizyczne i osoby fizyczne prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą. Jeśli korzystasz z buycoffee.to w imieniu spółki, fundacji, stowarzyszenia lub innej instytucji, skonsultuj indywidualne zasady rozliczeń z doradcą podatkowym.
Anna Rudkowska jest księgową specjalizującą się w obsłudze biznesów prowadzonych przez influencerów i współzałożycielką e-tworca.pl, pierwszego w Polsce kompleksowego źródła wiedzy o zarabianiu w sieci dla twórców internetowych.